Title: ਸੁਖਾ-ਜਿੰਦਾ ਦੀ ਘੋੜੀ
Lyricist: Jhalman Singh Dhanda
Vocalist: Gian Singh Surjeet
Year: 1992

Interpreted by Harwinder Singh Mander for naujawani

The final hour of Bhai Sukhdev Singh Sukha and Bhai Harjinder Singh Jinda’s lives was reported widely across the Punjab, and in the days that followed to the countries that Sikhs now called home. Despite their impending death, their high spirits and resolute defiance towards the Indian State that had ordered their execution evoked the memory of Sikh heroes of the past such as Baba Banda Singh Bahadur and Bhai Mani Singh. This account was quickly ingrained into the rich folklore of the Punjab and made its way through rural populations as a story retold using music. In this rendition written By Gravesend’s (UK) Jhalman Singh Dhanda, that final hour is retold by young women singing, as is culturally popular, to their fellow sisters.

ਸੁੱਖਾ-ਜਿੰਦਾ ਭੈਣੋ ਨੀ
ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਵੀਰ ਮੌਤ ਦੀ ਘੋੜੀ

Dear sisters, Sukhdev Singh Sukha and Harjinder Singh Jinda
Have set off to marry the bride called death

ਫਾਂਸੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨੇ ਨੂੰ ਸੂਰਮੇ ਭਬਕ ਮਾਰ ਕੇ ਉਠੇ
ਲਾੜੀ ਮੌਤ ਵਿਆਹਵਨ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਲੱਡੂਆਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠੇ
ਸੱਚ ਸੂਲੀ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਈ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਘੰਡੀ ਮਰੋੜੀ

As the hangman’s noose grew near, our heroes were spirited and showed no fear
they sweetened each others mouths with ladoo like any groom about to wed
To hang the cause of justice and truth, the law has been twisted

ਕਰ ਨਿੱਤਨੇਮ ਸੂਰਮਿਆ ਸੋਧਿਆ ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸਾ
ਸਾਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਤੋਰੋ ਜੀ ਦਾਤਾ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਦਲਾਸਾ
ਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਬਹੁਤੀ ਥੋੜੀ

Awaking at dawn to read and ponder the Shabad, they petitioned (Ardas) the Guru one last time:
Set us off on this journey by your own hands with the heartiest of congratulations
We did as much as we could, howsoever little, please write this into our account at our reckoning

ਪੈਰਾ ਵਿੱਚ ਬੇੜੀਆਂ ਨੇ ਲਾਈਆਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਹੱਥਕੜੀਆਂ
ਰਾਖੀ ਲਈ ਪਹਿਰੇ ਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉਤੇ ਫੋਰਸਾਂ ਖੜੀਆਂ
ਲਾਉਂਦੀ ਨਾਅਰੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਮੌਤ ਵੱਲ ਦੋ ਹੰਸਾ ਦੀ ਜੋੜੀ

Their feet are shackled and their hands handcuffed
There are troops stationed all around to watch over
But this beautiful duo march towards death, hailing victory so all can hear

ਚੁੰਮ-ਚੁੰਮ ਕੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨੇ ਰੱਸੇ ਆਪਣੇ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ
ਸੁੱਖੇ ਤੇ ਜਿੰਦੇ ਨੇ ਨਾਅਰੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਏ
ਹਸ-ਹਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਕੌਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲੀ ਮੋੜ ਵੱਲ ਮੋੜੀ

Both lions kissed the hangmans noose as they placed it around their necks
Bhai Sukha and Bhai Jinda then hailed victory to Khalistan
They sacrificed willingly, smiles on their faces, and in so doing redirected the Sikh nation back on course

ਮੂਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ’ਤੇ ਝਲਮਣ ਗਿਆ ਸਸਕਾਰ ਸੀ ਕਰਿਆ
ਇ੍ਹਨਾਂ ਦੋਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਣਾਂ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਜਰਿਆ
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਜਾਲਮ ਜਾਂਦੇ ਰੱਤ ਨਿਚੋੜੀ

On the banks of the river Moola they cremated Sukha and Jinda says Jhalman Singh Dhanda
Both of their families accepted this as was meant to be
Everywhere the Khalsa continues to be bloodied by the powers that be