Author: Ranjit Singh 'Kuki' Gill

ਸਾਕਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮਾਗਮ

ਸਾਕਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਤਿਆਂ ਭਾਵੇਂ ਤੇਤੀ ਵਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸਾਕਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੇਤੰਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀ ਸਾਡਾ ਧਰਮ, ਕੌਮ ਭਾਰਤੀ ਨਿਜਾਮ ਥੱਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆਤ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਜਾਦ ਪ੍ਰਭੂਸਤਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ । ਇਸ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਰੋਹ ਦਾ ਉੱਠਣਾ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਜਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਰੋਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਉਂਤਣਾ...

Read More

ਗਿੱਲ ਦੀ ਮੌਤ

ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ਼ ਸ਼ਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, “ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ ਉਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਉਪਰ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨਾ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਪੁਲੀਸ ਕੇ.ਪੀ.ਐਸ. ਗਿੱਲ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹਲੂਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਸਰਦਾਰ ਗਿੱਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਟ-ਕਚਹਿਰੀ ਜਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਣਨ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ...

Read More

ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਹਾਲ

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁਧਜੀਵੀ ਚਾਰਲਿਸ ਡਾਰਵਿਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੀਵਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਯੋਗਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਮੁੱਲਾ ਵਸੀਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਪੱਖੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਵਰੇ ਦਰ ਵਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਦਿਅਕ ਗਿਆਨ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਚਰਿੱਤਰ, ਸੋਚ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਮੁੱਢ ਨਾਲ...

Read More

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚ

ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ। ਨਿੱਤ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਰੁਕਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ੪੫ ਤੋਂ ਉਪਰ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਯੂਸੀ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਵਾਅਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੱਖ ਚੋਣ ਵਾਅਦਾ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ ਜਿਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਰੰਘੜਿਆਲ ਵਿੱਚ ਲਗਤਾਰ ਦੋ ਦਿਨ ਅੱਗੇ ਪਿਛੇ ਕਿਸਾਨੀ ਖੁਦਕਸੀ ਕਾਰਨ ਸਿਵੇ ਜਲੇ ਹਨ, ਭੋਗ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਖੇਤ ਮਜਦੂਰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਲੜਖੜਉਂਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ-ਉਮੀਦੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਂ ਨੀਤੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਣ-ਪੱਤਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਿਸਾਨੀ ਤੋਂ ਵਧ ਫੁੱਲ ਰਹੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆੜਤ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਉਪਰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਸਿਰ ਸਾਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਰਕਮ ਛੋਟੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦਾ ਬੋਝ...

Read More

ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ੨੦੧੫ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰੋਤ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਰਫਤਾਰ ਕਾਫੀ ਮੱਧਮ ਦਿਖਾਈ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਰਜਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ੧੮੧ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ੧੩੩ ਵਾਂ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ੧੯੯੦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢਾਈ ਦਹਾਕੇ ਲੰਮੀ ਚੱਲੀ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਚੋਖਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਹੁਸ਼ਕਤੀ ਬਣਨ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਵਿੱਥ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਇਸ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਮਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਫਰਕ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜੇ ਅਨਾਜ਼ ਪੱਖੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੂਚੀ ਅੰਕ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਅਨਾਜ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ੧੧੮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ੯੭ਵਾਂ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਦਸ ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਇੱਕ-ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਤੇ ੧੦੦ ਪਿਛੇ ਸਿਰਫ ੩੨ ਬੱਚੇ ਹੀ ਮੁਢਲੀ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਛੜਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਚੌਥਈ ¼ ਵਾਲੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ...

Read More